W ramach przepisów Tarczy Antykryzysowej (art.22 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw), ustawodawca wprowadził nowy obowiązek informacyjny.
Od 1 stycznia zacznie obowiązywać ust.17 art.36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym:
„Płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło informuje Zakład o zawarciu każdej umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta zostanie z osobą, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, w terminie 7 dni od dnia zawarcia tej umowy.”
Obowiązkiem informacyjnym nie będą objęte umowy o dzieło w przypadku gdy:
- wykonawca pozostaje w stosunku pracy z zamawiającym dzieło;
- w ramach umowy o dzieło pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Do przekazywania danych dotyczących umów o dzieło do ZUS ma służyć formularz RUD (wzór formularza stanowi załącznik 25 do Projektu rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów – nr 29 z wykazu Rządowego Centrum Legislacji).
Warto zwrócić uwagę na informacje jakie trzeba będzie przekazywać na temat umowy o dzieło, m.in.:
- dane płatnika/zlecającego dzieło,
- dane wykonawcy,
- datę zawarcia umowy,
- datę rozpoczęcia umowy,
- datę zakończenia umowy,
- przedmiot umowy.
Dzięki tym informacjom ZUS zyska możliwość weryfikowania istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych osób wykonujących umowy nazwane umowami o dzieło.
Z punktu widzenia osoby zlecającej dzieło/ płatnika ważne jest, aby dobrze ocenić czy przedmiot zlecenia faktycznie będzie stanowił dzieło. Należy pamiętać, ze umowa o dzieło jest umową rezultatu. Zgodnie z art.627 Kodeksu Cywilnego „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.”
W przypadku zgłoszenia przez zlecającego dzieło/ płatnika umowy o dzieło, której przedmiot wskazuje że powinno to być zlecenie, zlecający działo/płatnik musi się liczyć z możliwością kontroli z ZUS umowy, która może zakończyć się zmianą kwalifikacji umowy i naliczeniem zaległych składek ZUS wraz z odsetkami.
Naruszenie obowiązku złożenia informacji o umowach o dzieło również będzie zagrożone karą grzywny do 5000 zł za niezgłoszenie danych wymaganych ustawą (art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Póki co ustawodawca nie zdecydował się na oskładkowanie umów o dzieło.
